حکمت و جامعه

وبلاگ سید مجید امامی

مقالۀ احیای روابط امام و امت

یکی از موضوعات حوزه مطالعاتی فرهنگ و ارتباطات سیاسی، رابطه رهبران یا دولت‌ها با پیروان و شهروندان است. الگوهای نظری ویژه‌ای نیز در چند سده گذشته در نظریات اجتماعی، سیاسی و سایر مطالعات اندیشمندان غربی برای بررسی جوامع و انقلاب‌های مختلف از این منظر تدوین و ارائه گردیده است. در تعالیم قرآن و مکتب سیاسی تشیع (خصوصاً در نهج‌البلاغه امیرالمؤمنین) منظومه‌ای شیوا از این مباحث وجود دارد. به نظر نگارنده حضرت امام خمینی(ره) با تمسک و الهام از آنها در رابطه با پیروان و مردم الگویی متفاوت را مهندسی و پیاده نمودند که کمتر مورد ارزیابی دقیق قرار گرفته است.

 این مقاله ضمن مطالعه مختصر ماهیت روابط دولت و ملت در نظام‌های غربی ظرفیت‌ها و مولفه‌های ارتباطی ویژه‌ای که در جامعه شیعی اقتضای روابطی متفاوت را ایجاد می‌کند (محبت، خدمت و ...) بررسی نموده و در انتها الگویی کارآمد و بومی برای شناخت چیستی و چگونگی رابطه امام خمینی (ره) با مردم در جریان نهضت و انقلاب اسلامی ارائه می‌نماید. در تمام این مراحل اندیشه و گفتار امام خمینی مدنظر بوده است تا این تحلیل هر چه بیشتر به موضوع مقاله نزدیک گردیده و صرفاً یک الگوپردازی نظری نباشد. در یک گذر تاریخی، جامعه شیعی در عصر غیبت تا پیش از رسمیت ایده ولایت فقیه با دو نهاد رهبری سرو کار داشت. نخست محدثین و سپس فقها اما ظهور شخصیت ورهبری امام خمینی(ره) الگوی  اصیل تری از روابط سیاسی در جامعه شیعی را به عرصه آورد که آنرا بررسی خواهیم کرد.

به نظر نگارنده بدون شناخت ماهوی سه اصل امام، امت و رابطه هم دلانه میان آن دو، مطالعه فرهنگ و ارتباطات سیاسی در جامعه شیعی ناقص خواهد بود و ورود این مفاهیم به حوزه علوم اجتماعی ایران، خواهد توانست امکان مطالعه میانرشته‌ای و بومی چنین موضوعاتی را گسترش دهد.

 

متن کامل مقاله را از اینجا دانلود کنید.